Vestibulaire migraine: symptomen, triggers en behandeling

Wat vestibulaire migraine is, hoe de draaiduizeligheid voelt, hoe lang aanvallen duren, triggers, behandeling en wanneer duizeligheid spoedzorg vraagt.

Headache Diary Team

30 okt 2026 · 8 min leestijd

De kamer begint te draaien, of de vloer lijkt onder je te kantelen. Je voelt je misselijk, fel licht en lawaai worden ineens te veel, en je moet je ergens aan vasthouden om overeind te blijven. Soms komt er hoofdpijn bij, soms niet. Gebeurt dit steeds opnieuw en heb je ook migraine, dan kan vestibulaire migraine de oorzaak zijn.

Vestibulaire migraine is een vorm van migraine waarbij draaiduizeligheid, duizeligheid of onvastheid vaak de belangrijkste klachten zijn.1 Omdat de hoofdpijn mild kan zijn of helemaal ontbreekt, gaan veel mensen eerst naar een arts voor duizeligheid en horen ze pas later dat het migraine is.2 Deze gids legt de symptomen uit, hoe lang aanvallen duren, wat ze kan uitlokken, hoe de behandeling van vestibulaire migraine werkt en welke soorten duizeligheid spoedzorg vragen.

Wat is vestibulaire migraine?

Je vestibulaire systeem is je evenwichtssysteem: het binnenoor en de delen van de hersenen die je vertellen waar je lichaam zich in de ruimte bevindt. Bij vestibulaire migraine zorgt ongewone activiteit in de hersenbanen die zowel evenwicht als pijn verwerken voor aanvallen van draaiduizeligheid of duizeligheid.2 Vroeger heette het migrainegerelateerde vertigo (MAV), migraineuze vertigo of migrainegerelateerde duizeligheid, en die namen kom je nog steeds tegen.1

Deskundigen schatten dat ongeveer 3% van de volwassenen vestibulaire migraine heeft.2 Van de mensen die al migraine hebben, krijgt naar schatting ongeveer 1 op de 10 last van draaiduizeligheid.1 Een voorgeschiedenis van migraine, ook migraine in de kindertijd, verhoogt het risico.2

Het is niet hetzelfde als een migraineaura. Auraklachten, zoals de zigzaglijnen van oogmigraine, duren meestal 5 tot 60 minuten en komen vlak voor de hoofdpijn. Slechts een minderheid van de mensen met vestibulaire migraine heeft draaiduizeligheid die in dat patroon past, dus artsen zien de twee als verschillende dingen.3

Symptomen van vestibulaire migraine

De kernklachten zijn vestibulaire klachten:13

  • Draaiduizeligheid (vertigo): een vals gevoel van beweging. De meeste mensen voelen de kamer draaien; anderen voelen een deinend of schommelend gevoel, alsof ze op een boot zitten.
  • Duizeligheid of een verstoord gevoel van evenwicht, vooral als je je hoofd beweegt.
  • Onvastheid, waardoor lopen of staan moeilijk kan worden.

De draaiduizeligheid kan vanzelf opkomen, of worden uitgelokt door je hoofd te bewegen, van houding te veranderen (opstaan of gaan liggen) of door een drukke visuele omgeving, zoals drukke plekken of bewegende patronen.13

Deze klachten gaan samen met de gebruikelijke migraineklachten, al niet altijd allemaal tegelijk: hoofdpijn, misselijkheid of braken, en gevoeligheid voor licht, geluid en beweging.12 Als er hoofdpijn is, is die vaak kloppend, aan één kant en erger bij bewegen.3 Sommige mensen merken ook korte veranderingen in hun gehoor, oorsuizen of een vol gevoel in het oor, en velen zijn gevoelig voor wagenziekte.3

Vestibulaire migraine zonder hoofdpijn

Je kunt een aanval van draaiduizeligheid hebben zonder enige hoofdpijn. Voor de diagnose vestibulaire migraine moet je wel ooit in je leven migrainehoofdpijn hebben gehad, ook al is dat jaren geleden.1 De klachten die met de duizeligheid meekomen, kunnen ook per aanval verschillen. De ene keer heb je hoofdpijn, de volgende keer alleen lichtgevoeligheid.3

Hoe lang duurt vestibulaire migraine?

Dat varieert meer dan bij bijna elke andere vorm van migraine. Volgens de internationale hoofdpijnclassificatie heeft ongeveer 30% van de mensen episodes van minuten, ongeveer 30% aanvallen van uren en nog eens 30% aanvallen die meerdere dagen duren. De overige 10% heeft heel korte aanvallen van seconden die steeds terugkomen bij hoofdbewegingen of visuele prikkels.3

De aanval zelf duurt zelden langer dan 72 uur, maar herstel kan langer duren. Sommige mensen voelen zich nog dagen uit balans of "niet helemaal lekker", en een enkeling heeft weken nodig om zich weer helemaal normaal te voelen.13 Net als bij andere migraine kan er voor een aanval een waarschuwingsfase zijn en erna een herstelfase.1

Wat vestibulaire migraine veroorzaakt en uitlokt

De precieze oorzaak is nog niet helemaal duidelijk. Het lijkt te gaan om dezelfde veranderingen in de hersenen als bij andere vormen van migraine, waarbij de evenwichtsbanen bij de aanval betrokken raken.2 Duidelijker is dat aanvallen vaak dezelfde triggers volgen als migraine in het algemeen:2

  • stress
  • vermoeidheid en slecht slapen
  • bepaalde voedingsmiddelen en dranken, zoals belegen kaas, bewerkt vlees en rode wijn
  • hormonale veranderingen, bijvoorbeeld rond de menstruatie of de overgang
  • weersveranderingen

Visuele triggers lijken bij vestibulaire migraine belangrijker dan anders. Drukke plekken en bewegende patronen kunnen de duizeligheid uitlokken, en hoofdbewegingen of gewoon opstaan ook.1 Niet iedereen reageert op dezelfde dingen, dus het loont om te leren hoe je je migrainetriggers vindt in plaats van alles op een lijstje te vermijden.

Hoe vestibulaire migraine wordt vastgesteld

Er is niet één test voor. Een arts stelt de diagnose op basis van je voorgeschiedenis, en de criteria die hoofdpijn- en evenwichtsspecialisten gebruiken zijn:13

  • huidige of eerdere migraineaanvallen
  • minstens vijf episodes van matige of hevige draaiduizeligheid of duizeligheid die tussen 5 minuten en 72 uur duren
  • bij minstens de helft van die episodes migraineachtige hoofdpijn, gevoeligheid voor licht en geluid, of een visuele aura
  • geen andere aandoening die de klachten beter verklaart

Dat laatste punt is belangrijk. Andere evenwichtsproblemen kunnen erop lijken, zoals benigne paroxismale positieduizeligheid (BPPD), de ziekte van Ménière, neuritis vestibularis en persisterende posturale perceptuele duizeligheid (PPPD). Je kunt er ook een van hebben naast vestibulaire migraine, en elk vraagt een andere behandeling.1 Je arts kan een neurologisch onderzoek doen, je gehoor en evenwichtsfunctie testen of een hersenscan laten maken, zoals een MRI, om andere oorzaken uit te sluiten.2 Bij mensen met vestibulaire migraine zijn de tests van het binnenoor meestal grotendeels normaal.1

Je kunt worden doorverwezen naar een neuroloog of hoofdpijnspecialist, een keel-, neus- en oorarts (KNO-arts) of een arts die gespecialiseerd is in duizeligheid en evenwicht. Mensen met duizeligheid maar zonder hoofdpijn komen vaker bij een KNO-arts of evenwichtsspecialist terecht.1

Behandeling van vestibulaire migraine

Het is niet te genezen, maar behandeling kan aanvallen minder vaak en minder hevig maken.2 De behandeling is grotendeels hetzelfde als bij andere vormen van migraine, en combineert meestal een aantal van de onderstaande aanpakken.1 Bespreek altijd met je arts welke opties bij je passen.

Preventieve medicijnen

Komen aanvallen vaak voor, dan stellen artsen waarschijnlijk een dagelijks preventief medicijn voor om ze minder vaak en minder hevig te laten zijn.1 Mogelijkheden zijn sommige antidepressiva (zoals amitriptyline), bètablokkers (zoals propranolol), calciumantagonisten, anti-epileptica (zoals topiramaat) en candesartan. Specialisten kunnen ook nieuwere migrainebehandelingen aanbieden, zoals CGRP-antilichamen, gepanten of botox.12

Medicijnen tijdens een aanval

Komt er hoofdpijn bij de aanval, dan worden dezelfde aanvalsmedicijnen aangeraden als bij andere migraine: eenvoudige pijnstillers zoals ibuprofen, aspirine of paracetamol, of specifieke migrainemiddelen zoals triptanen. Ze werken het best als je ze vroeg neemt, als de pijn nog mild is.1 Neem je ze op te veel dagen per maand, dan kan dat leiden tot hoofdpijn door overmatig medicijngebruik, dus vertel het je arts als je ze vaak gebruikt.1

Tegen de draaiduizeligheid en misselijkheid zelf kan een arts middelen tegen misselijkheid of reisziekte voorschrijven. Die zijn bedoeld voor een paar dagen tijdens een zware aanval, niet voor regelmatig gebruik, omdat langdurig gebruik het natuurlijke vermogen van de hersenen om zich aan evenwichtsproblemen aan te passen kan vertragen.1

Vestibulaire revalidatie

Vestibulaire revalidatie is een oefenprogramma dat je hersenen helpt zich aan duizeligheid aan te passen en je evenwicht verbetert.12 Sommige mensen hebben er veel aan. Maar als je migraine erg actief is, kunnen de oefeningen de klachten tijdelijk erger maken, dus artsen proberen aanvallen soms eerst met medicijnen onder controle te krijgen.1

Leefstijl en steun

Regelmatig slapen, regelmatig eten, stress hanteren en lichamelijk actief blijven kunnen allemaal verminderen hoe vaak aanvallen voorkomen.12 Vooral genoeg rust is de moeite waard om te bewaken, omdat vermoeidheid een veelvoorkomende trigger is en een vast ritme een van de eenvoudigste veranderingen is.2 Dezelfde gewoonten die helpen bij slaap en hoofdpijn in het algemeen, gelden hier ook.

Duizeligheid kan ook angst voeden. Het evenwichtssysteem is nauw verbonden met het alarmsysteem van de hersenen, dus draaiduizeligheid kan hartkloppingen, zweten en angst geven, en angst kan de duizeligheid dan weer erger maken. Sommige mensen merken dat psychologische steun helpt om die cirkel te doorbreken.1

Wat je doet bij een duizeligheidsaanval

Als de draaiduizeligheid begint, ga dan liggen tot het overgaat en sta daarna langzaam op. Beweeg voorzichtig, rust uit en drink veel water. Buk niet en sta niet plotseling op, en rijd geen auto, klim niet op ladders en gebruik geen machines zolang je duizelig bent.4

Wanneer je naar een arts gaat met duizeligheid

Ga naar een arts als je je zorgen maakt over duizeligheid of draaiduizeligheid, als die niet overgaat of steeds terugkomt, of als die samengaat met hoofdpijn, misselijkheid, veranderingen in je gehoor, oorsuizen of veranderingen in je zicht.4 Ook als je al jaren migraine hebt, verdient nieuwe duizeligheid een goede controle, omdat verschillende aandoeningen het kunnen veroorzaken.1

Zoek direct spoedhulp door je lokale alarmnummer te bellen als duizeligheid plotseling opkomt met tekenen van een beroerte:5

  • een afhangende kant van je gezicht
  • krachtsverlies of gevoelloosheid in een arm, of aan één kant van je lichaam
  • onduidelijke spraak, moeite met woorden vinden of verwardheid
  • plotseling verlies van zicht of wazig zien in een of beide ogen
  • een plotselinge, hevige hoofdpijn

Zoek ook hulp als deze klachten na een paar minuten verdwijnen.5 Deze en andere alarmsignalen bij hoofdpijn kennen is vooral belangrijk voor mensen die gewend zijn aan hun aanvallen, omdat je een ander soort aanval makkelijk wegwuift.

Aan de slag: houd je duizeligheidsaanvallen bij

Omdat vestibulaire migraine wordt vastgesteld aan de hand van een patroon van episodes, zijn notities over je eigen aanvallen een van de nuttigste dingen die je naar een afspraak kunt meenemen. Schrijf bij elke episode op wanneer die begon en hoe lang die duurde, hoe de duizeligheid voelde (draaiend, deinend, onvast), of je hoofdpijn, misselijkheid of gevoeligheid voor licht en geluid had, wat je nam en of het hielp, en wat eraan voorafging, zoals een slechte nacht, een drukke winkel of een overgeslagen maaltijd. The Migraine Trust raadt een migrainedagboek aan om triggers op te sporen.1

Je kunt papier of een app gebruiken. In Headache & Migraine Diary leg je elke aanval vast met begintijd en duur, vink je klachten aan zoals duizeligheid, misselijkheid, aura en gevoeligheid voor licht of geluid, tag je triggers zoals slaaptekort, fel licht, lawaai of het weer en noteer je de medicijnen die je gebruikte. Met PRO kan de app je gegevens omzetten in een pdf-rapport dat je met je arts kunt delen. Welk hulpmiddel je ook kiest, het gaat erom dat je een hoofdpijndagboek bijhoudt voor elke episode, ook voor duizeligheidsaanvallen zonder hoofdpijn.

Neem controle over je hoofdpijn. Begin vandaag met bijhouden.

Download on the App StoreGet it on Google Play
Download on the App StoreGet it on Google Play
Headache & Migraine Diary dashboard