Er begint een hoofdpijn. Misschien is het een bekende doffe pijn, misschien het eerste bonzen van een migraine. Wat je in het komende halfuur doet, kan echt verschil maken voor hoe de rest van je dag verloopt, en in zeldzame gevallen is hoofdpijn een teken dat je direct medische hulp nodig hebt.
Deze gids loopt stap voor stap door wat je doet als hoofdpijn begint: eerst op alarmsignalen letten, uitzoeken wat voor hoofdpijn het is, de stappen nemen die bij de meeste hoofdpijn helpen, de dingen vermijden die hem erger maken, en weten wanneer je naar een arts gaat.
Stap 1: Let op alarmsignalen
De meeste hoofdpijn gaat vanzelf over en is geen teken van iets ernstigs.1 Maar een paar soorten hebben dringend zorg nodig. Controleer deze eerst, elke keer.
Bel je lokale alarmnummer of ga naar de spoedeisende hulp als je hoofdpijn hebt en een van deze dingen speelt:12
- De hoofdpijn begon plotseling en is extreem pijnlijk.
- Je hebt een epileptische aanval (insult) gehad.
- Gevoelloosheid of krachtsverlies in je lichaam of gezicht, vooral aan één kant.
- Moeite met praten, je evenwicht bewaren, lopen of dingen onthouden.
- Je voelt je suf of verward.
- Verlies van gezichtsvermogen, of wazig of dubbel zien.
- Zeer hoge koorts, een stijve nek, last van fel licht, of huiduitslag die niet wegtrekt als je er een glas overheen rolt.
- Hoofdletsel in de afgelopen drie maanden.
Rijd niet zelf naar de spoedeisende hulp. Vraag iemand om je te brengen, of bel een ambulance.1
Maak een dringende afspraak bij een arts, of bel je lokale medische advieslijn, als je hoofdpijn hebt met problemen met je zicht of ogen, hoofdpijn die wordt uitgelokt of erger wordt door hoesten, niezen, bukken of sporten, hoofdpijn met braken, of hoofdpijn met kaakpijn bij het eten of een pijnlijke, gevoelige hoofdhuid.1 De NHS raadt ook aan dringend hulp te zoeken als een migraineaanval langer dan 72 uur duurt, als aurasymptomen langer dan een uur aanhouden, of als je zwanger bent of net bevallen.2
Is geen van deze van toepassing, ga dan verder.
Stap 2: Zoek uit wat voor hoofdpijn het is
Als je het type kent, kun je beter kiezen wat je doet. Spanningshoofdpijn voelt meestal als druk of een strakke band aan beide kanten van het hoofd, en meestal kun je gewoon doorgaan met je dag.3 Migraine is meestal een kloppende hoofdpijn, vaak aan één kant, die hevig kan zijn en erger wordt als je beweegt, vaak met misselijkheid en gevoeligheid voor licht en geluid. Sommige mensen krijgen eerst een aura, zoals zigzaglijnen of lichtflitsen.2 Onze gids over spanningshoofdpijn vs. migraine legt de verschillen uitgebreid uit.
Is dit een nieuw soort hoofdpijn voor je, of voelt hij anders dan je gebruikelijke hoofdpijn, neem dat dan serieus en overleg met een arts.
Stap 3: Eerste stappen die helpen
Behandel vroeg. Ga je pijnstillers nemen, dan raadt de NHS aan ze te nemen zodra een migraine begint, in plaats van af te wachten of hij erger wordt.2 Bij gewone hoofdpijn noemt de NHS paracetamol of ibuprofen.1 Heb je migrainemedicatie voorgeschreven gekregen, zoals een triptan, volg dan het advies van je arts over wanneer je die neemt.
Drink wat water. De NHS raadt aan veel water te drinken als je hoofdpijn hebt.1
Eet iets. Sla geen maaltijden over, ook als je geen zin hebt om te eten.1 Heb je lang niet gegeten, dan is eten misschien het nuttigste wat je kunt doen. Onze gids over hoofdpijn door honger legt uit waarom.
Bij migraine: ga in het donker liggen. De NHS raadt aan tijdens een migraineaanval te slapen of te gaan liggen in een verduisterde kamer.2 Sommige mensen merken ook dat coldpacks of hoofdpijnmutsen de scherpste kant eraf halen.
Bij spanningshoofdpijn: ontspan je spieren. De NHS raadt activiteiten aan die je helpen ontspannen, zoals sporten, yoga en massage, en warmte- of koudepacks als je nek pijnlijk is.3 Stress kan hoofdpijn erger maken, dus neem zo mogelijk even pauze van waar je mee bezig was.1
Stap 4: Wat je beter vermijdt
Sommige veelvoorkomende reacties op hoofdpijn kunnen hem erger maken. De NHS raadt af om:1
- Maaltijden over te slaan, ook als je geen zin hebt om te eten.
- Langer te slapen dan normaal, omdat de hoofdpijn daardoor erger kan worden.
- Je ogen lang te belasten, bijvoorbeeld door naar een scherm te staren.
- Alcohol te drinken.
En let op hoe vaak je pijnstillers neemt. De NHS raadt aan bij migraine niet meer dan twee dagen per week pijnstillers te nemen, omdat te vaak pijnstillers nemen meer hoofdpijn kan veroorzaken en migraine moeilijker te behandelen kan maken.2 Pijnstillers tegen spanningshoofdpijn kunnen hetzelfde probleem geven als je ze te vaak of te lang neemt.3 Dit heet hoofdpijn door overmatig medicijngebruik, en het is een veelvoorkomende reden waarom hoofdpijn na verloop van tijd vaker voorkomt.
Stap 5: Schrijf het daarna op
Is de hoofdpijn voorbij, neem dan een minuutje om te noteren wanneer hij begon, hoe erg hij was, hoe hij voelde, wat je nam en of het hielp. Het is ook de moeite waard om te noteren wat er ongewoon was aan de dag, zoals een gemiste maaltijd, een korte nacht of een stressvolle ochtend. Een hoofdpijndagboek maakt van deze notities patronen: welke behandelingen bij jou werken, hoe vaak je pijnstillers neemt en wat er meestal aan je hoofdpijn voorafgaat. Onze gids over hoofdpijntriggers legt uit hoe je die patronen gebruikt.
Wanneer naar een arts
Ga naar een arts als je regelmatig hoofdpijn hebt, of als hoofdpijn niet beter of juist erger wordt nadat je hem zelf hebt geprobeerd te behandelen.1 Ga bij migraine naar een arts als je aanvallen hevig zijn, erger worden of langer duren dan normaal, als je ze vaker dan één keer per week krijgt, of als je ze moeilijk onder controle krijgt.2 Behandeling, waaronder medicijnen om aanvallen te voorkomen, kan helpen.2
En ga altijd terug naar stap 1. Gaat hoofdpijn samen met een van de alarmsignalen hierboven, zoek dan direct hulp, ook als je vaker hoofdpijn hebt.
Aan de slag
Bewaar de alarmsignalen hierboven ergens waar je ze terugvindt, en probeer de volgende keer dat er hoofdpijn begint hem vroeg te behandelen met water, eten en je gebruikelijke medicijn. Met Headache & Migraine Diary leg je elke hoofdpijn in een paar seconden vast, met de medicatie die je nam, zodat je ziet wat werkt en in de gaten houdt op hoeveel dagen per maand je pijnstillers neemt.
