Bạn vượt qua một tuần đầy áp lực, cuối cùng cũng đến sáng thứ Bảy, và thức dậy với cơn đau đầu. Cảm giác thật bất công, và điều này phổ biến đến bất ngờ. Đau đầu cuối tuần, đôi khi được gọi là đau nửa đầu cuối tuần, thường không phải do bản thân ngày cuối tuần gây ra. Chúng đến từ cách nếp sinh hoạt của bạn đột ngột thay đổi khi tuần làm việc kết thúc.
Bài viết này giải thích những nguyên nhân phổ biến nhất gây đau đầu cuối tuần, cách biết nguyên nhân nào áp dụng với bạn, và những thay đổi nhỏ thường tạo ra khác biệt lớn nhất. Những ý tưởng tương tự cũng áp dụng cho kỳ nghỉ và những "ngày chuyển tiếp" khác khi nếp sinh hoạt của bạn thay đổi.
Vì sao ngày nghỉ có thể gây đau đầu
Ngủ nướng
Thủ phạm phổ biến nhất là ngủ nướng. Sau một tuần báo thức sớm, việc ngủ đến 10 giờ sáng thứ Bảy là điều tự nhiên. Nhưng thay đổi lớn về giờ thức dậy có thể gây đau đầu ở những người dễ bị đau đầu. The Migraine Trust lưu ý rằng người bị đau nửa đầu thường khó thích nghi với những thay đổi trong nếp sinh hoạt, và đưa ra đúng ví dụ này: thức dậy lúc 7 giờ sáng vào ngày thường rồi ngủ nướng đến 10 giờ vào thứ Bảy có thể khởi phát cơn đau.1
Không chỉ là ngủ thêm. Một buổi ngủ nướng dài làm xê dịch mọi thứ diễn ra sau đó.
Uống cà phê muộn hơn
Nếu bạn uống cà phê hoặc trà vào cùng một giờ mỗi ngày trong tuần, ngủ nướng sẽ đẩy ly đầu tiên lùi lại hàng giờ. Với những người dùng caffeine thường xuyên, khoảng trống đó có thể đủ để gây đau đầu do cai caffeine. Phân loại quốc tế về các rối loạn đau đầu mô tả loại đau đầu này ở những người thường dùng hơn 200 mg caffeine mỗi ngày khi lượng dùng bị gián đoạn hoặc trễ. Cơn đau bắt đầu trong vòng 24 giờ sau liều cuối và thường dịu đi trong vòng một giờ sau khi dùng caffeine.3 Nếu cơn đau đầu cuối tuần của bạn dịu đi ngay sau ly cà phê đầu tiên, đây có thể là một phần nguyên nhân.
Bỏ bữa hoặc ăn muộn
Cuối tuần thường có nghĩa là bữa sáng muộn, hoặc gộp bữa sáng và bữa trưa làm một. The Migraine Trust chỉ ra rằng giờ ăn bị xê dịch có thể dẫn đến hạ đường huyết hoặc cơn thèm caffeine, gây ra cơn đau.1 Chúng tôi trình bày chi tiết hơn trong bài đau đầu do đói.
Căng thẳng giảm xuống
Điều này khiến nhiều người bất ngờ: thư giãn có thể gây đau đầu. Đôi khi nó được gọi là đau đầu "buông lỏng". Một nghiên cứu năm 2014 đăng trên Neurology đã theo dõi 17 người bị đau nửa đầu trong ba tháng bằng nhật ký hằng ngày. Nghiên cứu cho thấy bản thân mức độ căng thẳng nhìn chung không liên quan đến các cơn đau, nhưng mức căng thẳng giảm từ tối hôm trước sang tối hôm sau lại liên quan đến khả năng cao hơn bị lên cơn đau nửa đầu trong 6 đến 18 giờ tiếp theo.2 Nghiên cứu có quy mô nhỏ, nhưng khớp với điều nhiều người nhận thấy: cơn đau đầu đến ngay sau hạn chót, không phải trong lúc chạy hạn chót.
Điều đó không có nghĩa căng thẳng có lợi cho bạn. Nó gợi ý rằng thư giãn dần dần, thay vì chuyển từ tốc độ tối đa sang dừng hẳn, có thể giúp ích. Bài viết về đau đầu do căng thẳng trình bày rộng hơn về căng thẳng và đau đầu.
Thức khuya và rượu bia
Tối thứ Sáu và thứ Bảy thường có nghĩa là thức khuya hơn và uống một hai ly. Cả hai đều có thể làm xáo trộn giấc ngủ, và một số người thấy rượu bia tự nó đã gây đau đầu. Kết hợp một đêm thức khuya với ngủ nướng, cà phê muộn và bỏ bữa sáng, bạn đã có nhiều yếu tố khởi phát chồng chất vào cùng một buổi sáng.
Tìm ra quy luật cuối tuần của riêng bạn
Phần lớn các cơn đau đầu cuối tuần đến từ hai hoặc ba nguyên nhân này cùng lúc, và sự kết hợp ở mỗi người mỗi khác. Một nhật ký đau đầu là cách nhanh nhất để tìm ra sự kết hợp của bạn. Trong ba hoặc bốn cuối tuần, cùng vài ngày thường để so sánh, hãy ghi lại:
- Bạn đi ngủ và thức dậy lúc mấy giờ.
- Bạn dùng caffeine lần đầu trong ngày lúc nào.
- Bạn ăn sáng và ăn trưa lúc nào.
- Rượu bia vào tối hôm trước.
- Tuần đó căng thẳng đến mức nào, và bạn có bị đau đầu không.
Sau đó, hãy so sánh những cuối tuần có và không có đau đầu. Bạn có thể thấy riêng việc ngủ nướng thì không sao nhưng ngủ nướng cộng cà phê muộn thì lại có vấn đề, hoặc cơn đau đầu chỉ đến sau những tuần đặc biệt căng thẳng.
Điều gì giúp ích
Bạn không cần từ bỏ ngày cuối tuần. Những thay đổi nhỏ để giữ nếp sinh hoạt ổn định thường đã giải quyết được phần lớn vấn đề.
Giữ giờ thức dậy gần với giờ ngày thường. Hãy cố giữ chênh lệch trong khoảng một tiếng. Nếu bạn thiếu ngủ, hãy đi ngủ sớm hơn vào tối thứ Sáu thay vì ngủ muộn hơn nhiều vào thứ Bảy. Bài viết về giấc ngủ và đau đầu giải thích vì sao sự đều đặn quan trọng hơn ngủ bù.
Uống ly cà phê đầu tiên vào giờ quen thuộc. Nếu bạn muốn ngủ nướng, hãy uống một ly vào giờ bạn thường thức dậy trong tuần. Nếu bạn muốn giảm caffeine, hãy giảm dần trong nhiều tuần, không phải bằng cách bỏ vào thứ Bảy.
Ăn sáng. Ngay cả một chút gì đó vào giờ quen thuộc cũng giữ đường huyết ổn định hơn một bữa sáng muộn kiêm bữa trưa.
Thư giãn từ từ. Thay vì chuyển từ một ngày thứ Sáu bận rộn sang hoàn toàn không làm gì, hãy giữ một chút nề nếp nhẹ nhàng vào sáng thứ Bảy: đi dạo, ăn sáng đúng giờ, làm vài việc nhỏ.
Nhẹ nhàng vào tối thứ Sáu. Uống ít rượu bia hơn và đi ngủ không quá muộn sẽ bảo vệ buổi sáng thứ Bảy.
Nếu bạn vẫn thức dậy với cơn đau đầu, hãy áp dụng cách điều trị thường ngày bạn vẫn dùng cho các cơn đau đầu. Nếu bạn thấy mình uống thuốc giảm đau mỗi cuối tuần, cộng thêm những cơn đau đầu ngày thường, hãy để ý xem mỗi tháng bạn dùng thuốc bao nhiêu ngày, vì dùng thuốc giảm đau quá thường xuyên có thể dẫn đến đau đầu do lạm dụng thuốc. Nếu bạn cũng thường thức dậy với cơn đau đầu vào ngày thường, hãy xem bài viết về đau đầu buổi sáng.
Khi nào nên đi khám bác sĩ
Hãy đi khám bác sĩ nếu bạn hay bị đau đầu, cơn đau ngày càng tệ hơn hoặc ảnh hưởng đến những ngày cuối tuần và cuộc sống hằng ngày, hoặc nếu bạn dùng thuốc giảm đau nhiều ngày mỗi tháng.
Hãy tìm trợ giúp khẩn cấp nếu cơn đau đầu khởi phát đột ngột và đau dữ dội, hoặc kèm theo yếu cơ, tê bì, lú lẫn, khó nói, mất thị lực, co giật, hoặc sốt cao kèm cứng cổ.4 Bài viết về cần làm gì khi cơn đau đầu bắt đầu trình bày các dấu hiệu cảnh báo.
Bắt đầu thế nào
Cuối tuần này, hãy thử một thay đổi: đặt báo thức trong vòng một tiếng so với giờ thức dậy ngày thường và uống cà phê, ăn sáng như thường lệ. Để xem điều đó có giúp ích không, Headache & Migraine Diary cho phép bạn ghi lại mỗi cơn đau đầu trong vài giây và hiển thị những ngày đau đầu trên lịch, để bạn dễ nhận ra liệu chúng có dồn vào thứ Bảy không và điều đó có thay đổi khi nếp sinh hoạt ổn định hơn hay không.
