Spanningshoofdpijn vs. migraine: zo zie je het verschil

Niet elke flinke hoofdpijn is migraine, en niet elke migraine is meteen herkenbaar. Spanningshoofdpijn en migraine zijn de twee meest voorkomende soorten terugkerende hoofdpijn, en op een slechte dag kunnen ze op elkaar lijken. Maar het zijn verschillende aandoeningen, ze reageren meestal op verschillende behandelingen, en als je weet met welke je te maken hebt, kun je er veel makkelijker mee omgaan.

Deze gids zet de twee naast elkaar, legt uit aan welke kenmerken artsen ze herkennen en bespreekt wat je doet als je niet zeker weet welke je hebt.

De korte versie

Spanningshoofdpijn voelt meestal als een strakke band of druk aan beide kanten van je hoofd. Het is vervelend, maar meestal kun je je dag gewoon voortzetten, en bewegen maakt het niet erger.

Migraine is meestal een kloppende of bonzende hoofdpijn, vaak aan één kant, die hevig kan zijn. Hij wordt meestal erger als je beweegt, en gaat vaak samen met misselijkheid en een sterke gevoeligheid voor licht en geluid.

Naast elkaar

Deze beschrijvingen komen van de NHS en uit de internationale classificatie van hoofdpijnaandoeningen (ICHD-3), de criteria die artsen gebruiken om hoofdpijn te diagnosticeren.¹²³⁴

Spanningshoofdpijn

De NHS omschrijft spanningshoofdpijn als pijn aan beide kanten van het hoofd, het gezicht of de nek, met het gevoel dat er iets op je hoofd drukt of eromheen knelt. Het gebied kan gevoelig zijn bij aanraking, en je zou je dagelijkse activiteiten moeten kunnen voortzetten zonder dat het erger wordt.¹ Volgens de ICHD-3-criteria duurt spanningshoofdpijn van 30 minuten tot zeven dagen, is hij licht of matig, en gaat hij niet samen met misselijkheid of braken.³

Spanningshoofdpijn komt heel vaak voor. Typische triggers zijn stress, slaapproblemen en cafeïne,¹ en veel mensen merken hem tijdens lange dagen achter een bureau of scherm. Onze gidsen over stresshoofdpijn en hoofdpijn door schermen bekijken die patronen uitgebreid.

Migraine

De NHS omschrijft de belangrijkste klachten van een migraineaanval als een kloppende hoofdpijn die hevig kan zijn, vaak aan één kant zit en erger kan worden als je beweegt, samen met misselijkheid of overgeven en een sterke gevoeligheid voor licht en geluid.² Voor een diagnose kijken de ICHD-3-criteria naar aanvallen die 4 tot 72 uur duren, met minstens twee van de volgende kenmerken: pijn aan één kant, een bonzend karakter, matige of hevige pijn, en pijn die erger wordt door gewone activiteiten, plus misselijkheid of gevoeligheid voor zowel licht als geluid.⁴

Migraine gaat vaak samen met andere klachten naast de hoofdpijn. Sommige mensen merken uren of zelfs een paar dagen voor de pijn al vroege tekenen op, zoals vermoeidheid en geeuwen, trek in bepaald eten, stemmingswisselingen of een stijve nek. Sommigen krijgen eerst een aura: veranderingen in het zien zoals zigzaglijnen of lichtflitsen, tintelingen of gevoelloosheid, duizeligheid of moeite met praten. Aurasymptomen horen niet langer dan een uur te duren.²

Waarom het verschil uitmaakt

De twee worden verschillend behandeld, dus het is belangrijk om het goed te hebben.

Bij spanningshoofdpijn raadt de NHS eenvoudige pijnstillers aan, zoals paracetamol, aspirine of ibuprofen, samen met dingen die je helpen ontspannen, betere slaapgewoonten en een laag, stevig kussen of warmte- of koudepacks als je nekpijn hebt.¹

Behandeling van migraine kan bestaan uit pijnstillers, maar ook uit migrainespecifieke medicijnen zoals triptanen, en middelen tegen misselijkheid. Bij frequente aanvallen kan een arts een preventieve behandeling voorstellen.² Als je migraine behandelt als gewone hoofdpijn, gebruik je misschien het verkeerde medicijn, of neem je steeds meer pijnstillers die niet echt werken, waardoor het risico op hoofdpijn door overmatig medicijngebruik stijgt.

En als je allebei hebt?

Je kunt allebei krijgen. Misschien heb je vaak lichte spanningshoofdpijn en af en toe migraine, waardoor je op een bepaalde dag moeilijk kunt zeggen met welke je te maken hebt.

Hier helpt een hoofdpijndagboek echt. Noteer bij elke hoofdpijn:

• Waar het pijn deed en hoe het voelde: drukkend of kloppend.
• Hoe erg het was, en of bewegen het erger maakte.
• Of je misselijk was of gevoelig voor licht en geluid.
• Hoe lang het duurde, en wat je nam.

Na een paar weken zie je meestal twee groepen ontstaan, of merk je dat je hoofdpijn meer bij één patroon past dan je dacht. Die aantekeningen zijn ook precies wat een arts nodig heeft om een diagnose te stellen. Wil je weten wat elk type uitlokt, lees dan onze gids over hoofdpijntriggers.

Wanneer naar een arts

De NHS raadt aan naar een arts te gaan als je meerdere keren per week hoofdpijn hebt of als die hevig is, als pijnstillers en ontspanning niet helpen, of als je een kloppende pijn hebt aan de voorkant of aan één kant van je hoofd, of misselijk bent en licht of geluid pijnlijk vindt, omdat dit kan wijzen op migraine of een ander type hoofdpijn.¹ Ga naar een arts over migraine als je aanvallen hevig zijn, erger worden of langer duren, vaker dan één keer per week voorkomen of moeilijk onder controle te krijgen zijn.²

Zoek dringend hulp als een migraineaanval langer dan 72 uur duurt of een aura langer dan een uur. Bel de hulpdiensten bij hoofdpijn die plotseling begint en extreem pijnlijk is, of samengaat met problemen met praten, verlies van gezichtsvermogen, verwardheid, een epileptische aanval, krachtsverlies aan één kant van het lichaam, of zeer hoge koorts met tekenen van hersenvliesontsteking.² Onze gids over wat je doet als hoofdpijn begint bespreekt deze alarmsignalen.

Aan de slag

Schrijf de volgende keer dat je hoofdpijn hebt op hoe het voelde, waar het zat en of licht, geluid of bewegen het erger maakte. Met Headache & Migraine Diary leg je het type, de plek, de ernst en de duur van elke hoofdpijn in een paar seconden vast. Zo zie je na een paar weken welk patroon je hoofdpijn echt volgt en kun je dat met je arts delen.