Với nhiều người hay bị đau đầu, đi du lịch là một cách gần như chắc chắn để gây ra một cơn đau. Báo thức thật sớm, bữa sáng vội vàng ở sân bay, hàng giờ trong khoang máy bay khô hanh, múi giờ mới và áp lực đưa mọi người đến đúng nơi cần đến: đó là rất nhiều yếu tố khởi phát dồn vào một ngày. Đau đầu khi đi du lịch rất phổ biến, và vì chuyến đi thường được lên kế hoạch trước, đây cũng là một trong những kiểu đau đầu dễ chuẩn bị hơn cả.
Bài viết này trình bày vì sao chuyến đi gây đau đầu, nên làm gì trước, trong và sau chuyến đi, và những dấu hiệu cảnh báo không nên đổ cho một hành trình dài.
Vì sao đi du lịch gây đau đầu
The Migraine Trust giải thích rằng đi du lịch, nhất là những hành trình dài, thường gom nhiều yếu tố khởi phát phổ biến lại với nhau.1
Thay đổi nếp sinh hoạt. Khởi hành rất sớm, thức khuya, đi đêm và bỏ bữa đều làm xáo trộn nếp sinh hoạt mà cơ thể đã quen, và The Migraine Trust lưu ý rằng bất kỳ xáo trộn nào trong nếp sinh hoạt thường ngày, từ giấc ngủ bị gián đoạn đến một bữa ăn bị bỏ, đều có thể khởi phát cơn đau.1 Bài viết về giấc ngủ và đau đầu giải thích vì sao lịch ngủ lại quan trọng đến vậy.
Căng thẳng. Sợ đi máy bay, lo bị trễ giờ, hay việc sắp xếp cho cả một nhóm người đều có thể gây đau đầu trong hành trình hoặc ngay sau khi bạn đến nơi.1 Điều ngược lại cũng vậy: cảm giác hụt hẫng sau một tuần cuống cuồng hoàn thành công việc trước kỳ nghỉ. Xem thêm trong bài đau đầu do căng thẳng.
Mất nước. Tình trạng này phổ biến khi đi du lịch. Khoang máy bay có độ ẩm rất thấp, và vào ngày di chuyển, bạn rất dễ uống ít hơn bình thường.1
Áp suất và môi trường. Ánh nắng chói, ánh sáng nhân tạo gắt và thay đổi áp suất không khí đều có thể góp phần. The Migraine Trust lưu ý rằng áp suất trong khoang máy bay có thể khởi phát đau nửa đầu ở một số người, và việc đến một nơi có thời tiết rất khác cũng vậy.1 Bài viết về đau đầu do thời tiết xem xét những gì đã biết về thay đổi áp suất.
Lệch múi giờ. Đi qua nhiều múi giờ làm rối loạn đồng hồ sinh học. NHS liệt kê khó ngủ, mệt mỏi, ngủ kém và khó tập trung trong số các triệu chứng của lệch múi giờ.2 Bản thân giấc ngủ bị xáo trộn đó đã là một yếu tố khởi phát đau đầu phổ biến.
Trước khi đi
- Lên kế hoạch di chuyển ban ngày khi có thể. The Migraine Trust cho rằng khởi hành rất sớm, thức khuya hoặc đi qua đêm có thể khiến cơn đau dễ xảy ra hơn.1
- Đừng để mắc nợ ngủ. NHS khuyên nên nghỉ ngơi đầy đủ trước chuyến đi.2 Hoàn thành mọi việc ở cơ quan vào đêm trước ngày khởi hành là kịch bản quen thuộc dẫn đến đau đầu khi đi du lịch.
- Để thuốc trong hành lý xách tay. Mang theo bên mình thuốc giảm đau, thuốc chống nôn hoặc triptan, không để trong hành lý ký gửi, để bạn có thể dùng ngay khi triệu chứng bắt đầu. Nếu mang nhiều thuốc, hãy mang theo đơn thuốc phòng khi bị kiểm tra an ninh hỏi.1
- Mang theo đồ ăn nhẹ, bình nước, bịt mắt và nút tai. Những thứ này giúp đối phó với các yếu tố khởi phát phổ biến nhất trong ngày di chuyển: bỏ bữa, mất nước, ánh sáng chói và tiếng ồn.1
Trong hành trình
- Uống nước đều đặn, nhất là trên các chuyến bay. The Migraine Trust gợi ý nên uống nước lọc, vì rượu bia và đồ uống có đường có thể làm bạn mất nước nhiều hơn.1
- Ăn theo khoảng thời gian đều đặn, dù chỉ là một bữa ăn nhẹ vào giờ ăn thường lệ.1 Nếu bạn dễ bị đau đầu khi bỏ bữa, hãy xem bài đau đầu do đói.
- Vận động. NHS gợi ý giãn cơ và thường xuyên đi lại trong khoang máy bay trên các chuyến bay dài.2
- Hạn chế caffeine và rượu bia. NHS lưu ý rằng dùng quá nhiều một trong hai có thể làm tình trạng lệch múi giờ nặng hơn.2 Tuy nhiên, nếu bạn uống cà phê mỗi ngày, hãy uống lượng quen thuộc vào khoảng giờ quen thuộc thay vì bỏ: trì hoãn lượng caffeine mà cơ thể đã quen có thể gây đau đầu do cai caffeine.5
- Dùng kỹ thuật thư giãn nếu đi lại khiến bạn căng thẳng. The Migraine Trust gợi ý các bài tập thở hoặc giãn cơ nhẹ nhàng, và nhờ bạn đồng hành lo những phần gây căng thẳng nếu có thể.1
Sau khi đến nơi
- Nhanh chóng chuyển sang giờ địa phương. NHS khuyên nên chuyển lịch ngủ sang múi giờ mới càng nhanh càng tốt, đặt báo thức để không ngủ quá giấc, tránh ngủ ban ngày và ra ngoài trời dưới ánh sáng ban ngày để giúp đồng hồ sinh học điều chỉnh.2
- Giữ bữa ăn và uống nước đều đặn trong khi cơ thể bắt kịp.
- Đừng cố gắng gượng. Nếu cơn đau đầu bắt đầu trong kỳ nghỉ, The Migraine Trust khuyên dùng thuốc ngay, uống nước và nghỉ ngơi, tốt nhất là nằm trong phòng tối, mát. Cố tiếp tục theo kế hoạch nhiều khả năng sẽ làm cơn đau nặng hơn.1
Lên vùng núi cao
Nếu chuyến đi đưa bạn lên vùng núi cao, đau đầu có thể là dấu hiệu của say độ cao. NHS giải thích rằng tình trạng này có thể xảy ra ở độ cao trên khoảng 2.500 mét, nhất là khi bạn leo lên nhanh, và các triệu chứng thường bắt đầu 6 đến 10 giờ sau khi lên đến độ cao đó: đau đầu, chán ăn, buồn nôn, mệt mỏi, chóng mặt và khó ngủ.3 Nếu có triệu chứng, hãy báo cho người đi cùng và nghỉ ngơi ở cùng độ cao thay vì tiếp tục lên cao hơn. Say độ cao có thể trở nên nghiêm trọng, vì vậy hãy làm theo hướng dẫn của NHS và tìm trợ giúp y tế nếu triệu chứng nặng hơn.3
Tìm hiểu quy luật du lịch của riêng bạn
Nếu bạn hay đi xa, nên ghi lại phần nào của chuyến đi thường gây rắc rối: lúc khởi hành sớm, chuyến bay, ngày đầu tiên sau khi đến nơi, hay chuyến về. Một nhật ký đau đầu có ghi cả những ngày di chuyển giúp bạn dễ thấy điều này hơn. Khi đã biết quy luật của mình, bạn có thể tập trung lên kế hoạch cho phần quan trọng nhất với bạn.
Khi nào cần trợ giúp
Đau đầu sau một ngày di chuyển dài, mệt mỏi là chuyện thường gặp. Nhưng một số cơn đau đầu cần được xử lý khẩn cấp dù bạn đang ở đâu. Hãy tìm trợ giúp ngay nếu cơn đau đầu khởi phát đột ngột và đau dữ dội, hoặc kèm theo yếu hoặc tê bì, lú lẫn, khó nói, mất thị lực, co giật, hoặc sốt cao kèm cứng cổ.4 Bài viết về cần làm gì khi cơn đau đầu bắt đầu liệt kê các dấu hiệu cảnh báo. Nếu bạn bị đau nửa đầu và đi máy bay thường khởi phát cơn đau, hãy trao đổi với bác sĩ trước chuyến đi tới.1
Bắt đầu thế nào
Trước chuyến đi tới, hãy lên kế hoạch cho hai điều: thời gian di chuyển tránh được những yếu tố khởi phát tệ nhất của bạn, và một bộ đồ dùng trong hành lý xách tay gồm thuốc, nước và đồ ăn nhẹ. Để biết phần nào của chuyến đi ảnh hưởng đến bạn nhiều nhất, Headache & Migraine Diary cho phép bạn ghi lại mỗi cơn đau đầu trong vài giây, kèm ghi chú về nơi bạn ở và việc bạn đang làm, để bạn nhận ra quy luật du lịch của mình sau vài chuyến đi.
