Bấm huyệt trị đau đầu: ấn vào đâu và điều gì có ích

Các huyệt trị đau đầu ở bàn tay, mặt và cổ tay: cách tìm, cách ấn, nghiên cứu cho thấy gì và khi nào cần đi khám bác sĩ.

Headache Diary Team

11 thg 11, 2026 · 10 phút đọc

Khi cơn đau đầu bắt đầu, nhất là đau đầu ở thái dương, xoa thái dương hay bóp sống mũi gần như là phản xạ. Bấm huyệt biến phản xạ đó thành một việc có chủ đích hơn: ấn đều tay vào những điểm cụ thể, gọi là huyệt đạo, trong một đến hai phút. Cách này không tốn tiền, bạn có thể làm ngay tại bàn làm việc, và ít rủi ro khi làm nhẹ nhàng.

Bài viết này giới thiệu các huyệt trị đau đầu mà các tổ chức y tế mô tả, cách tìm và ấn từng huyệt, những gì nghiên cứu cho thấy và chưa cho thấy, và ai nên tránh một huyệt nhất định. Bài viết cũng giải thích khi nào cơn đau đầu cần nhiều hơn việc tự chăm sóc.

Bấm huyệt là gì

Bấm huyệt bắt nguồn từ y học cổ truyền Trung Quốc. Phương pháp này dùng cùng các huyệt với châm cứu, nhưng bạn ấn bằng ngón tay thay vì dùng kim.1 Trung tâm Ung thư Memorial Sloan Kettering mô tả đây là một kiểu xoa bóp, và cho biết ấn vào các huyệt này có thể giúp cơ thư giãn và cải thiện lưu thông máu.2

Y học cổ truyền Trung Quốc giải thích tác dụng này là khai thông năng lượng bị tắc, hay "khí", dọc theo các đường gọi là kinh lạc.1 Bạn không cần tin vào lý thuyết đó mới thử được. Một cách nghĩ đơn giản hơn là áp lực đều đặn lên một điểm đau, kết hợp với vài nhịp thở chậm, cho cơ bắp và sự chú ý của bạn một lý do để buông lỏng.

Các huyệt trị đau đầu

Mỗi huyệt dưới đây đều được một bệnh viện hoặc trung tâm y tế mô tả. Cách làm thông thường giống nhau cho tất cả: ấn chắc và đều tay, hoặc xoay những vòng nhỏ, trong một đến ba phút.12

LI4 (Hợp Cốc): phần da nối giữa ngón cái và ngón trỏ

LI4 là huyệt trị đau đầu nổi tiếng nhất, và là huyệt mà hầu hết mọi người nghĩ đến khi tìm một huyệt ở bàn tay. Huyệt nằm trên mu bàn tay, giữa gốc ngón cái và ngón trỏ. Nếu không tìm thấy, hãy khép ngón cái và ngón trỏ lại: một chỗ cơ nhô lên, và huyệt nằm ở điểm cao nhất của chỗ đó.2

Theo hướng dẫn của Memorial Sloan Kettering, hãy ấn huyệt bằng ngón cái của tay kia, xoay những vòng nhỏ trong 2 đến 3 phút, rồi đổi tay. Bạn có thể lặp lại vài lần mỗi ngày. Nếu ngón cái bị mỏi, có thể dùng đầu tẩy của bút chì.2

Đừng ấn huyệt này nếu bạn đang mang thai. Memorial Sloan Kettering khuyên không ấn LI4 khi mang thai, vì có thể gây chuyển dạ. Trung tâm này cũng khuyên không ấn khi da ở đó bị trầy xước, phồng rộp, đỏ, sưng hoặc nổi mẩn.2

Ấn Đường (Yin Tang): giữa hai lông mày

Ấn Đường nằm ở giữa trán, giữa hai lông mày. Cleveland Clinic cho biết ấn nhẹ vào đây có thể giúp giảm đau đầu nhẹ và nghẹt mũi. Nhắm mắt, thả lỏng khuôn mặt, và ấn vào điểm này bằng ngón trỏ hoặc ngón cái trong hai đến ba phút, xoay những vòng nhỏ nếu thấy dễ chịu hơn.1

UB2 (còn gọi là BL2, Toàn Trúc): đầu trong của lông mày

UB2 là một cặp huyệt ở đầu trong của hai lông mày, trong chỗ lõm nhỏ ngay trên hốc mắt. Cleveland Clinic cho biết huyệt này thường được dùng cho đau đầu căng thẳng, nhất là đau đầu ở trán và cơn đau sau mắt, và khi bạn muốn dụi mắt sau thời gian dài nhìn màn hình. Dùng hai ngón trỏ ấn nhẹ cả hai huyệt trong một đến hai phút. Vùng da quanh mắt rất nhạy cảm, nên đừng ấn mạnh.1 Nếu bạn thường bị đau đầu sau những lần dùng màn hình lâu, đau đầu do màn hình có những nguyên nhân riêng đáng để kiểm tra.

LI20 (Nghênh Hương): cạnh mũi, cho cảm giác nặng xoang

LI20 nằm ở hai bên mũi, trong chỗ lõm nhỏ nơi mũi tiếp giáp với má. Cleveland Clinic mô tả huyệt này hữu ích cho nghẹt mũi, cảm giác nặng xoang và đau vùng mặt. Ấn nhẹ cả hai bên trong một đến hai phút, và lặp lại hai hoặc ba lần nếu cần.1 Nếu cảm giác nặng ở mặt thường đi kèm cơn đau đầu, hãy hỏi bác sĩ nguyên nhân là gì thay vì tự điều trị, vì đau đầu do xoang cứ tái đi tái lại không phải lúc nào cũng do xoang gây ra.

PC6 (Nội Quan): mặt trong cổ tay, cho cảm giác buồn nôn

PC6 không phải là huyệt trị đau đầu, nhưng hữu ích trong cơn đau nửa đầu. Huyệt nằm ở mặt trong cổ tay, cách gốc lòng bàn tay khoảng ba khoát ngón tay, và theo truyền thống được dùng cho buồn nôn và say tàu xe.1 Một nghiên cứu tại Ý trên 40 phụ nữ có cơn đau nửa đầu luôn kèm buồn nôn cho thấy điểm buồn nôn luôn thấp hơn khi họ đeo vòng cổ tay ấn vào PC6 so với khi không đeo.5 Đây là một nghiên cứu nhỏ, nhưng vòng cổ tay rẻ và dễ thử.

Phía sau đầu và cổ

Các nhà trị liệu cũng dùng các huyệt ở đỉnh đầu, phía sau đầu và ở chân hộp sọ, trong đó có GB20 (Phong Trì). Một thử nghiệm tại Đài Loan dùng những huyệt này nhiều nhất,4 nhưng chúng khó tự xác định hơn. Một chuyên viên châm cứu có thể chỉ cho bạn vị trí. Xoa bóp đơn giản vùng cổ và vai bị căng là một lựa chọn hợp lý: NHS liệt kê xoa bóp trong số những điều có thể giúp giảm đau đầu căng thẳng.7 Nếu cơn đau của bạn bắt đầu từ cổ, hãy đọc về đau đầu do cổ, một vấn đề khác với đau đầu căng thẳng thông thường.

Còn các huyệt ở bàn chân thì sao?

Cleveland Clinic mô tả một huyệt ở lòng bàn chân, ngay dưới phần đệm trước bàn chân, gọi là Thận 1 (Dũng Tuyền), nhưng huyệt này được dùng cho căng thẳng và giấc ngủ, không phải đau đầu.1 Chúng tôi không tìm thấy nguồn đáng tin cậy nào khuyến nghị một huyệt ở bàn chân để giảm đau đầu, nên không liệt kê ở đây.

Cách ấn an toàn

Một vài quy tắc áp dụng cho mọi huyệt:

  • Chắc tay, nhưng không gây đau. Cảm giác hơi ê cho biết bạn đã tìm đúng chỗ. Đau thật sự nghĩa là bạn ấn quá mạnh.2 Đừng bao giờ ấn mạnh đến mức bị bầm.1
  • Thở chậm. Hầu hết các hướng dẫn đều kết hợp việc ấn với những nhịp thở chậm và sâu.1
  • Dừng lại nếu thấy tệ hơn. Cleveland Clinic khuyên dừng lại và trao đổi với một chuyên viên có giấy phép hành nghề nếu bấm huyệt khiến bạn thấy tệ hơn.1
  • Tránh vùng da bị tổn thương. Đừng ấn lên vết thương, chỗ nổi mẩn, phồng rộp hoặc sưng.2

Nếu bạn mới bắt đầu, một chuyên viên châm cứu có giấy phép hành nghề có thể chỉ cho bạn đúng vị trí, dễ hơn so với học theo hình vẽ.1

Bấm huyệt có hiệu quả với đau đầu không?

Câu trả lời thật lòng là bằng chứng còn hạn chế. Có nhiều nghiên cứu về châm cứu cho đau đầu, nhưng rất ít nghiên cứu tốt về riêng bấm huyệt.

Thử nghiệm bấm huyệt được biết đến nhiều nhất, tại Đài Loan, đã phân ngẫu nhiên 28 người bị đau đầu mạn tính vào một tháng bấm huyệt hoặc một tháng dùng thuốc giãn cơ. Nhóm bấm huyệt báo cáo điểm đau thấp hơn sau điều trị, và sự khác biệt vẫn còn sau sáu tháng.4 Kết quả này đáng khích lệ, nhưng 28 người là một thử nghiệm rất nhỏ, và nó không cho biết tự ấn huyệt có hiệu quả bằng điều trị bởi chuyên viên hay không.

Với châm cứu, bằng chứng mạnh hơn. Trung tâm Quốc gia về Sức khỏe Bổ sung và Tích hợp của Hoa Kỳ (NCCIH) cho biết châm cứu có thể giúp giảm đau đầu, nhưng phần lớn lợi ích có thể đến từ sự kỳ vọng, niềm tin và hiệu ứng giả dược thay vì từ bản thân cây kim.3 Dù vậy, Viện Quốc gia về Sức khỏe và Chất lượng Chăm sóc của Vương quốc Anh (NICE) đề xuất cân nhắc một liệu trình tối đa 10 buổi châm cứu trong 5 đến 8 tuần để phòng ngừa đau đầu dạng căng thẳng mạn tính, và để phòng ngừa đau nửa đầu khi các thuốc dự phòng thông thường không hiệu quả hoặc không phù hợp.6

Vì vậy, hãy xem bấm huyệt là thứ có thể làm dịu bớt cơn đau đầu, chứ không phải một phương pháp điều trị sẽ chặn được cơn đau. Bấm huyệt hiệu quả nhất khi là một công cụ trong số nhiều công cụ, bên cạnh nghỉ ngơi, uống đủ nước, sinh hoạt đều đặn và các loại thuốc bác sĩ khuyên dùng.

Huyệt trị đau nửa đầu so với đau đầu căng thẳng

Cleveland Clinic liên kết các huyệt trên mặt nêu ở trên chủ yếu với đau đầu căng thẳng,1 kiểu đau như bị ép, như có dải băng siết quanh hai bên đầu.7 Nhiều người cũng tìm các huyệt trị đau nửa đầu, nhưng nghiên cứu về việc tự ấn huyệt trong cơn đau nửa đầu còn rất ít. PC6 cho buồn nôn do đau nửa đầu là cách dùng duy nhất có một nghiên cứu hỗ trợ.5 Nếu bạn không chắc mình bị loại nào, sự khác biệt giữa đau đầu căng thẳng và đau nửa đầu quyết định điều gì nhiều khả năng sẽ giúp ích.

Nếu bạn dùng thuốc giảm đau vài ngày mỗi tuần và bấm huyệt là cách để bạn giảm bớt, đó là một hướng đi đúng: dùng thuốc giảm đau quá thường xuyên có thể tự nó gây ra đau đầu do lạm dụng thuốc. Hãy trao đổi với bác sĩ trước khi thay đổi thuốc.

Khi nào cần đi khám bác sĩ

Bấm huyệt dành cho những cơn đau đầu thông thường mà bạn đã quen. NHS khuyên đi khám bác sĩ nếu bạn bị đau đầu vài lần mỗi tuần hoặc đau dữ dội, hoặc nếu thuốc giảm đau và thư giãn không giúp ích. NHS cũng liệt kê đau nhói ở phía trước hoặc một bên đầu, và buồn nôn kèm nhạy cảm với ánh sáng hoặc tiếng ồn, là dấu hiệu của một loại đau đầu khác, chẳng hạn đau nửa đầu.7

Hãy gọi cấp cứu nếu cơn đau đầu xuất hiện đột ngột và cực kỳ dữ dội, hoặc xảy ra sau chấn thương đầu. Điều tương tự áp dụng cho cơn đau đầu cực kỳ dữ dội kèm đột ngột khó nói hoặc khó nhớ, mất thị lực, buồn ngủ hoặc lú lẫn, sốt rất cao kèm triệu chứng viêm màng não, hoặc đỏ mắt.7 Đừng mất thời gian bấm huyệt trong những trường hợp này. Các dấu hiệu cảnh báo cũng được liệt kê trong hướng dẫn của chúng tôi về những việc cần làm khi cơn đau đầu bắt đầu.

Bắt đầu

Hãy chọn một hoặc hai huyệt, chẳng hạn LI4 và Ấn Đường, và dùng chúng trong vài lần tới khi cơn đau đầu bắt đầu. Sau đó, ghi lại cơn đau đã dịu đi, giữ nguyên hay nặng hơn. Một kết quả tốt chưa chứng minh được nhiều, nhưng mười cơn đau được ghi trong nhật ký đau đầu sẽ bắt đầu cho thấy bấm huyệt có giúp bạn không, và bạn có ít phải dùng thuốc giảm đau hơn không. Headache & Migraine Diary cho phép bạn ghi lại mỗi cơn đau đầu chỉ trong vài giây, chấm mức độ đau từ 1 đến 10 và đánh dấu vị trí đau, để bạn có thể so sánh những cơn đau có thử bấm huyệt với những cơn không thử.

Kiểm soát cơn đau đầu. Bắt đầu theo dõi ngay hôm nay.

Download on the App StoreGet it on Google Play
Download on the App StoreGet it on Google Play
Headache & Migraine Diary dashboard