Voor veel mensen met hoofdpijn is reizen een betrouwbare manier om er een te krijgen. Een vroege wekker, een gehaast ontbijt op het vliegveld, urenlang in een droge vliegtuigcabine, een nieuwe tijdzone en de stress om iedereen op tijd op de juiste plek te krijgen: dat zijn veel triggers op één dag. Hoofdpijn op reis komt vaak voor, en omdat reizen meestal gepland is, is het ook een van de soorten hoofdpijn waar je je het makkelijkst op kunt voorbereiden.
Deze gids bespreekt waarom reizen hoofdpijn uitlokt, wat je voor, tijdens en na de reis kunt doen, en welke alarmsignalen je niet aan een lange reis moet toeschrijven.
Waarom reizen hoofdpijn uitlokt
The Migraine Trust legt uit dat reizen, vooral lange reizen, vaak meerdere veelvoorkomende triggers bundelt.1
Veranderingen in je routine. Heel vroeg vertrekken, late avonden, 's nachts reizen en gemiste maaltijden verstoren allemaal de routine die je lichaam gewend is, en The Migraine Trust merkt op dat elke verstoring van je gebruikelijke routine, van onrustige slaap tot een overgeslagen maaltijd, een aanval kan uitlokken.1 Onze gids over slaap en hoofdpijn legt uit waarom je slaapritme zo belangrijk is.
Stress. Vliegangst, de zorg dat je te laat komt of het werk om een groep georganiseerd te houden, kunnen allemaal hoofdpijn geven tijdens de reis of kort na aankomst.1 Het omgekeerde ook: de terugval na een hectische week waarin je al je werk nog voor de vakantie moest afronden. Meer daarover in stresshoofdpijn.
Uitdroging. Dat komt vaak voor op reis. De luchtvochtigheid in vliegtuigcabines is erg laag, en op een reisdag drink je makkelijk minder dan normaal.1
Luchtdruk en omgeving. Fel zonlicht, scherp kunstlicht en veranderingen in luchtdruk kunnen allemaal meespelen. The Migraine Trust merkt op dat de cabinedruk in vliegtuigen bij sommige mensen migraine kan uitlokken, en dat aankomen op een plek met heel ander weer dat ook kan doen.1 Onze gids over hoofdpijn door het weer bekijkt wat bekend is over drukveranderingen.
Jetlag. Door tijdzones heen reizen brengt je biologische klok in de war. De NHS noemt slecht inslapen, vermoeidheid, slechte slaapkwaliteit en concentratieproblemen als klachten van jetlag.2 Die verstoorde slaap is zelf een veelvoorkomende hoofdpijntrigger.
Voordat je vertrekt
- Reis zo mogelijk overdag. The Migraine Trust geeft aan dat heel vroeg vertrekken, late avonden of nachtelijke reizen een aanval waarschijnlijker kunnen maken.1
- Bouw geen slaapschuld op. De NHS raadt aan voor vertrek goed uit te rusten.2 Op de avond voor vertrek nog al je werk afmaken, is een klassiek recept voor hoofdpijn op reis.
- Stop je medicatie in je handbagage. Houd pijnstillers, middelen tegen misselijkheid of triptanen bij je, niet in je ingecheckte bagage, zodat je ze kunt nemen zodra de klachten beginnen. Neem je veel medicatie mee, neem dan je recepten mee voor het geval de beveiliging ernaar vraagt.1
- Neem snacks, een waterfles, een slaapmasker en oordopjes mee. Daarmee dek je de meest voorkomende triggers op reisdagen af: gemiste maaltijden, uitdroging, fel licht en lawaai.1
Onderweg
- Drink regelmatig water, vooral tijdens vluchten. The Migraine Trust raadt aan bij water te blijven, omdat alcohol en suikerhoudende dranken je meer kunnen uitdrogen.1
- Eet op regelmatige momenten, ook als het maar een snack is op je gebruikelijke etenstijd.1 Krijg je snel hoofdpijn als je maaltijden overslaat, lees dan hoofdpijn door honger.
- Beweeg. De NHS raadt aan om op lange vluchten te rekken en regelmatig door de cabine te lopen.2
- Doe rustig aan met cafeïne en alcohol. De NHS merkt op dat te veel van een van beide jetlag erger kan maken.2 Drink je elke dag koffie, neem dan wel je gebruikelijke hoeveelheid op ongeveer je gebruikelijke tijd, in plaats van hem over te slaan: cafeïne waaraan je gewend bent uitstellen kan hoofdpijn door cafeïneonthouding uitlokken.5
- Gebruik ontspanningstechnieken als reizen je stress geeft. The Migraine Trust raadt ademhalingsoefeningen of rustige rekoefeningen aan, en om een reisgenoot de stressvolle onderdelen te laten regelen als dat kan.1
Na aankomst
- Schakel snel over op de lokale tijd. De NHS raadt aan je slaapritme zo snel mogelijk aan te passen aan de nieuwe tijdzone, een wekker te zetten zodat je je niet verslaapt, overdag niet te slapen en naar buiten te gaan in het daglicht om je biologische klok te helpen zich aan te passen.2
- Houd maaltijden en water regelmatig terwijl je lichaam zich aanpast.
- Ga niet door op wilskracht. Begint er op vakantie een hoofdpijn, dan raadt The Migraine Trust aan direct je medicatie te nemen, water te drinken en te rusten, het liefst liggend in een donkere, koele kamer. Doorgaan met je plannen maakt een aanval waarschijnlijk erger.1
Naar grote hoogte
Brengt je reis je hoog de bergen in, dan kan hoofdpijn een teken zijn van hoogteziekte. De NHS legt uit dat dit kan optreden boven ongeveer 2.500 meter, vooral als je snel stijgt, en dat de klachten meestal 6 tot 10 uur na aankomst op hoogte beginnen: hoofdpijn, minder eetlust, misselijkheid, vermoeidheid, duizeligheid en slecht slapen.3 Heb je klachten, vertel het dan aan iemand die bij je is en rust op dezelfde hoogte in plaats van hoger te gaan. Hoogteziekte kan ernstig worden, dus volg het advies van de NHS en zoek medische hulp als de klachten erger worden.3
Leer je eigen reispatroon kennen
Reis je vaak, dan is het de moeite waard om te noteren welk deel van een reis meestal problemen geeft: het vroege vertrek, de vlucht, de eerste dag na aankomst of de terugreis. Een hoofdpijndagboek waarin je ook reisdagen bijhoudt, maakt dit makkelijker te zien. Als je je patroon kent, kun je je planning richten op het deel dat voor jou het meest uitmaakt.
Wanneer je hulp zoekt
Hoofdpijn na een lange, vermoeiende reisdag komt vaak voor. Maar sommige hoofdpijn heeft dringend aandacht nodig, waar je ook bent. Zoek direct hulp bij hoofdpijn die plotseling begint en extreem pijnlijk is, of samengaat met krachtsverlies of gevoelloosheid, verwardheid, moeite met praten, verlies van gezichtsvermogen, een epileptische aanval, of hoge koorts met een stijve nek.4 Onze gids over wat je doet als hoofdpijn begint zet de alarmsignalen op een rij. Heb je migraine en lokt vliegen vaak aanvallen uit, praat dan met je arts voor je volgende reis.1
Aan de slag
Plan voor je volgende reis twee dingen: een reistijd die je ergste triggers vermijdt, en een setje in je handbagage met je medicatie, water en snacks. Om te leren welk deel van het reizen jou het meest beïnvloedt, kun je met Headache & Migraine Diary elke hoofdpijn in een paar seconden vastleggen, met notities over waar je was en wat je deed. Zo ontdek je over een paar reizen je reispatroon.
