Kort antwoord: Hoofdpijn aan één kant van je hoofd, rechts of links, is meestal migraine, die volgens de NHS vaak aan één kant zit.1 Clusterhoofdpijn geeft hevige pijn aan één kant rond het oog,3 en ook problemen in de nek kunnen eenzijdige pijn geven.7 Zoek spoedhulp bij een plotselinge, extreem hevige hoofdpijn of nieuw krachtsverlies aan één kant van je lichaam.13
Hoofdpijn die maar aan één kant zit, kan meer zorgen geven dan hoofdpijn over je hele hoofd. Misschien merk je dat die altijd achter je rechteroog begint, of dat de linkerkant van je hoofd om de paar weken klopt, en vraag je je af of die kant iets betekent.
In de praktijk is de kant minder belangrijk dan het patroon. De gebruikelijke oorzaken van eenzijdige hoofdpijn zijn hetzelfde, of de pijn nu links of rechts zit, en geen van de bronnen hieronder beschrijft een oorzaak die de ene kant vaker treft dan de andere. Wat ze van elkaar onderscheidt, is hoe de pijn voelt, hoe lang die duurt en wat er nog meer bij komt. Deze gids bespreekt de veelvoorkomende oorzaken, een paar zeldzamere, en de signalen die betekenen dat je snel hulp moet zoeken.
Migraine: de meest voorkomende eenzijdige hoofdpijn
Migraine is meestal het antwoord als hoofdpijn steeds aan één kant terugkomt. De NHS beschrijft een kloppende hoofdpijn die hevig kan zijn, vaak aan één kant van het hoofd zit en erger kan worden als je beweegt, met misselijkheid of braken en een sterke gevoeligheid voor licht en geluid.1 Aanvallen duren meestal tussen 4 uur en 3 dagen.1
De indeling die artsen gebruiken, de ICHD-3, noemt pijn aan één kant als een van vier typische pijnkenmerken van migraine, naast kloppende pijn, matige of hevige pijn, en pijn die erger wordt bij gewone activiteit. Er zijn maar twee van de vier nodig, dus migraine kun je ook aan beide kanten voelen. De pijn zit meestal bij het voorhoofd en de slaap, en kinderen en tieners hebben vaker pijn aan beide kanten. Eenzijdige pijn verschijnt meestal pas in de late tienerjaren of vroege volwassenheid.2
Sommige mensen krijgen vóór de pijn een waarschuwing, zoals zigzaglijnen, lichtflitsen of tintelingen. Dat heet een migraineaura. Volgens de NHS horen aurasymptomen niet langer dan 1 uur te duren.1
Clusterhoofdpijn: hevige pijn rond één oog
Clusterhoofdpijn is zeldzaam, maar moeilijk te verwarren als je hem eenmaal kent. De NHS beschrijft een scherpe, brandende of stekende pijn, meestal aan één kant van het hoofd rond het oog, die snel begint en stopt en tussen 15 minuten en 3 uur duurt. Hij komt vaak op vaste tijden van de dag of in dezelfde tijd van het jaar, en kan je zo onrustig maken dat je liever rondloopt dan stil ligt.3 Aan dezelfde kant als de pijn kan het oog rood worden en tranen, het ooglid hangen of opzwellen, en de neus verstopt raken of lopen.3
De ICHD-3 noemt de pijn strikt eenzijdig en zegt dat die tijdens een clusterperiode, de weken of maanden waarin aanvallen optreden, meestal aan dezelfde kant van het hoofd terugkomt.4 Pijnstillers zoals ibuprofen en paracetamol werken er niet tegen, dus een arts moet de diagnose stellen.3 Het patroon, de behandeling en de triggers bespreken we uitgebreid in onze gids over clusterhoofdpijn.
Twee zeldzamere eenzijdige hoofdpijnen: paroxismale hemicranie en hemicrania continua
Twee minder vaak voorkomende hoofdpijnaandoeningen worden juist bepaald door het feit dat ze maar aan één kant zitten. Paroxismale hemicranie geeft hevige aanvallen rond het oog, erboven of bij de slaap, die 2 tot 30 minuten duren en meer dan vijf keer per dag voorkomen, met hetzelfde rode, tranende oog en dezelfde verstopte neus als bij clusterhoofdpijn.5 Hemicrania continua is een constante eenzijdige hoofdpijn die al langer dan 3 maanden aanwezig is, met daarbovenop periodes van matige of sterkere pijn.6
Beide zijn strikt eenzijdig, en beide reageren volledig op een receptgeneesmiddel dat indometacine heet. Zo kunnen artsen ze onder andere bevestigen.56 Heb je hoofdpijn die nooit helemaal weggaat en nooit van kant wisselt, dan is het de moeite waard om een arts naar deze aandoeningen te vragen.
Pijn die in de nek begint
Hoofdpijn die achter in je hoofd of in je nek begint en aan één kant naar voren trekt, kan uit de nek zelf komen. Cleveland Clinic beschrijft cervicogene hoofdpijn als eenzijdige hoofdpijn die kan beginnen bij de onderkant van de schedel en aan één kant omhoog trekt, of achteraan begint en naar voren trekt, tot achter de ogen. Bewegen van je nek kan de pijn erger maken, en je kunt tegelijk wel of geen nekpijn hebben.7 Het komt minder vaak voor dan mensen denken: tussen 0,4% en 4% van de mensen met hoofdpijn heeft het.7 Oorzaken in de nek en wat helpt, lees je in onze gids over cervicogene hoofdpijn.
Een ander soort nekgerelateerde pijn komt van de occipitale zenuwen, die van de bovenkant van de nek over de achterkant van de hoofdhuid lopen. De ICHD-3 beschrijft occipitale neuralgie als schietende of stekende pijn achter in het hoofd, aan één of beide kanten, in aanvallen die van een paar seconden tot minuten duren. De hoofdhuid is vaak gevoelig, en de pijn kan tot rond het oog naar voren reiken.8
Pijn bij de slaap: arteriitis temporalis
Arteriitis temporalis (ook wel reuzencelarteriitis genoemd) is een ontsteking van de slagaders, vooral die aan de zijkant van het hoofd. De NHS noemt frequente, hevige hoofdpijn, pijn of gevoeligheid aan de zijkant van het hoofd of op de hoofdhuid, kaakpijn bij eten of praten, en problemen met het zien, zoals dubbelzien of verlies van gezichtsvermogen.9
Het moet dringend behandeld worden, want zonder behandeling kan arteriitis temporalis leiden tot een beroerte en blindheid.9 Heb je nieuwe hoofdpijn bij je slapen met een gevoelige hoofdhuid of kaakpijn bij het kauwen, vraag dan om een spoedafspraak bij een arts.
Scherpe pijn in één kant van je gezicht
Zit de pijn vooral in je gezicht in plaats van in je hoofd, dan is trigeminusneuralgie een mogelijkheid. De NHS beschrijft plotselinge, hevige pijn als een scherpe, schietende pijn of een elektrische schok in de kaak, tanden of het tandvlees, in aanvallen die van een paar seconden tot ongeveer 2 minuten duren. In de meeste gevallen treft het maar één kant van het gezicht. Lichte aanrakingen zoals je gezicht wassen, eten of tandenpoetsen kunnen een aanval uitlokken.10 Zulke gezichtspijn kan ook van de tanden komen. Daarom raadt de NHS aan naar een arts te gaan zodra een tandarts een oorzaak in het gebit heeft uitgesloten.10
Kan spanningshoofdpijn aan één kant zitten?
Spanningshoofdpijn is de meest voorkomende soort hoofdpijn, maar je voelt die meestal aan beide kanten. De NHS beschrijft pijn aan beide kanten van het hoofd, gezicht of nek, en zegt dat een kloppende pijn aan de voorkant of aan één kant van je hoofd een teken kan zijn van een ander type hoofdpijn, zoals migraine.11 De ICHD-3 noemt pijn aan beide kanten als een van vier typische kenmerken van spanningshoofdpijn, samen met drukkende of knellende pijn, lichte tot matige sterkte, en geen verergering bij gewone activiteit.12 Is je eenzijdige hoofdpijn licht en drukkend, zonder misselijkheid, dan is spanningshoofdpijn nog steeds mogelijk, en het verschil tussen spanningshoofdpijn en migraine zit vooral in die kenmerken.
Wanneer eenzijdige hoofdpijn snel hulp nodig heeft
De meeste hoofdpijn is niet ernstig. Ga naar een arts als hoofdpijn niet beter wordt met zelfzorg of erger wordt, of als je regelmatig hoofdpijn hebt.13
De NHS raadt een spoedafspraak bij een arts aan als je hoofdpijn hebt met problemen met je zicht of ogen, hoofdpijn die wordt uitgelokt of erger wordt door hoesten, niezen, bukken of sporten, hoofdpijn met braken, of hoofdpijn met kaakpijn bij het eten of een pijnlijke of gevoelige hoofdhuid.13
Bel je lokale alarmnummer of ga naar de spoedeisende hulp als hoofdpijn plotseling begon en extreem hevig is, of samengaat met een van deze klachten:13
- gevoelloosheid of krachtsverlies in het gezicht of lichaam, of moeite met praten, je evenwicht houden, lopen of dingen onthouden
- een epileptische aanval, sufheid of verwardheid
- verlies van gezichtsvermogen
- uitslag die niet verdwijnt als je er een glas overheen rolt, of zeer hoge koorts met een stijve nek of gevoeligheid voor licht
- een hoofdletsel in de afgelopen 3 maanden
Krachtsverlies of gevoelloosheid aan één kant is extra belangrijk. De NHS noemt een afhangend gezicht aan één kant, krachtsverlies of gevoelloosheid in één arm, onduidelijke spraak, en krachtsverlies of gevoelloosheid in één kant van het lichaam als tekenen van een beroerte, samen met hevige hoofdpijn. Zoek meteen hulp, ook als die tekenen na korte tijd weer verdwijnen.14 Een plotselinge, extreem hevige hoofdpijn heet een donderslaghoofdpijn, en die heeft altijd spoedeisende zorg nodig.
Bij clusterhoofdpijn zegt de NHS ook dat je spoedhulp moet zoeken als een hangend ooglid of een kleinere pupil in één oog voor het eerst optreedt, ook als je de diagnose al hebt.3
<!-- faq -->Veelgestelde vragen
Is hoofdpijn aan de linkerkant ernstiger dan aan de rechterkant?
Op zich niet. De veelvoorkomende oorzaken van eenzijdige hoofdpijn, zoals migraine en clusterhoofdpijn, worden beschreven als pijn aan één kant zonder voorkeur voor links of rechts.24 De alarmsignalen zijn voor beide kanten hetzelfde.13
Waarom zit mijn hoofdpijn altijd aan dezelfde kant?
Sommige hoofdpijn zit van nature altijd aan dezelfde kant. Clusterhoofdpijn komt tijdens een clusterperiode meestal aan dezelfde kant terug, en paroxismale hemicranie en hemicrania continua zijn strikt eenzijdig.456 Een arts wil graag horen over hoofdpijn die nooit van kant wisselt.
Kan hoofdpijn aan één kant een teken van een beroerte zijn?
Hevige hoofdpijn kan een van de tekenen van een beroerte zijn, vooral samen met een afhangend gezicht, krachtsverlies of gevoelloosheid in één arm of in één kant van het lichaam, of onduidelijke spraak.14 Treedt een van deze tekenen op, bel dan meteen je lokale alarmnummer, ook als ze weer verdwijnen.14
Hoe lang duurt eenzijdige migraine?
Migraineaanvallen duren meestal tussen 4 uur en 3 dagen, en vroege klachten zoals vermoeidheid kunnen tot 2 dagen vóór de hoofdpijn beginnen.1 De NHS raadt een spoedafspraak aan als een aanval langer dan 72 uur duurt.1
Uitzoeken wat achter je eenzijdige hoofdpijn zit
Eén enkele hoofdpijn zegt zelden veel. Een paar weken aantekeningen meestal wel: aan welke kant de pijn zat, waar die precies begon (achter het oog, bij de slaap, bij de onderkant van de schedel), hoe lang die duurde, hoe die voelde en wat er nog meer bij kwam. Met die informatie houdt een arts migraine, clusterhoofdpijn en de zeldzamere oorzaken uit elkaar. Zit de pijn vaak achter één oog, dan overlappen de oorzaken van hoofdpijn achter de ogen met deze lijst. Een hoofdpijndagboek is de eenvoudigste manier om dat allemaal te verzamelen.
Met Headache & Migraine Diary leg je elke hoofdpijn in een paar tikken vast, met waar het pijn doet (waaronder de linkerslaap, rechterslaap, achter de ogen en het achterhoofd), hoe hevig het is, klachten zoals misselijkheid, lichtgevoeligheid of aura, mogelijke triggers en eventuele medicijnen die je nam. Na een paar weken laten de kalender en statistieken zien of je eenzijdige hoofdpijn een patroon volgt dat het waard is om met je arts te bespreken.

