Mũ chườm đau đầu, loại mũ gel co giãn bạn để trong ngăn đá rồi kéo xuống trùm lên trán và mắt, đã trở thành cách phổ biến để vượt qua cơn đau nửa đầu mà không phải uống thêm thuốc ngay. Chúng đơn giản, rẻ và dùng lại được. Câu hỏi hiển nhiên là chúng có thật sự giúp ích không, hay đó chỉ là một chiếc mũ lạnh.
Bài viết này trình bày nghiên cứu nói gì về mũ lạnh cho đau nửa đầu, khi nào chườm ấm có thể hợp với bạn hơn, cách dùng mũ chườm đau đầu an toàn và cách biết chiếc mũ có đáng giữ lại hay không.
Mũ chườm đau đầu có tác dụng gì
Phần lớn mũ chườm đau đầu là loại băng quấn mềm, co giãn, bên trong chứa gel làm mát. Bạn làm lạnh mũ trong ngăn đá, rồi đội lên trán, hai bên thái dương và thường cả mắt. Như vậy bạn nhận được ba thứ cùng lúc: hơi lạnh, áp lực nhẹ nhờ mũ ôm sát, và bóng tối nếu mũ che mắt. Một số loại mũ cũng có thể hâm nóng trong lò vi sóng.
Không điều gì trong số này là mới. Chườm lạnh từ lâu đã là cách tự xử lý phổ biến nhất của người bị đau nửa đầu. Một nghiên cứu năm 2013 ghi nhận rằng liệu pháp lạnh là cách tự chăm sóc được báo cáo nhiều nhất cho đau nửa đầu không có tiền triệu, và các bác sĩ đã viết về nó từ những năm 1840.2 Điều mới là thiết kế đội được trên đầu, giữ hơi lạnh đúng chỗ khi bạn nằm nghỉ.
Nghiên cứu nói gì về mũ lạnh
Bằng chứng khá khả quan, nhưng còn ít. Một tổng quan năm 2022 trên Journal of Clinical Nursing tìm thấy sáu nghiên cứu về các biện pháp chườm lạnh cho đau nửa đầu, trong đó có một băng đô gel lạnh và một mũ gel lạnh. Gộp lại, các biện pháp chườm lạnh làm giảm cơn đau nửa đầu sau 30 phút sử dụng, so với không chườm lạnh. Tổng quan này không thấy tác dụng rõ ràng sau 24 giờ, và đánh giá độ tin cậy của bằng chứng ở mức rất thấp đến trung bình.1
Nghiên cứu còn lại đáng biết đã thử một miếng quấn đông lạnh quanh phía trước cổ thay vì mũ đội đầu. Trong thử nghiệm ngẫu nhiên này, 55 người bị đau nửa đầu đeo miếng quấn khi cơn đau bắt đầu. Sau 30 phút, mức đau của họ giảm trung bình khoảng 32%, trong khi ở giai đoạn so sánh, mức đau lại tăng khoảng chừng ấy.2
Vì vậy, bức tranh thực tế là: với nhiều người, chườm lạnh có thể làm dịu cơn đau nửa đầu trong ngắn hạn, nhưng đó không phải phương pháp điều trị làm thay đổi tần suất bạn bị đau nửa đầu, và nó không thay thế thuốc bác sĩ đã kê cho bạn. Hãy xem mũ chườm đau đầu là một công cụ giúp bạn vượt qua cơn đau, dùng sớm và song song với kế hoạch thường ngày của bạn.
Chườm lạnh hay chườm ấm?
Với đau nửa đầu, phần lớn mọi người chọn chườm lạnh, và nghiên cứu cũng tập trung vào đó. Đau đầu căng thẳng thì khác. Mayo Clinic cho biết chườm nóng hoặc chườm đá, tùy bạn thích, lên vùng cơ bị đau có thể làm dịu đau đầu dạng căng thẳng. Để chườm nóng, Mayo Clinic gợi ý dùng đệm sưởi ở mức thấp, túi chườm nước nóng, khăn ấm hoặc tắm bồn, tắm vòi sen nước nóng.3
Trên thực tế, điều đó có nghĩa là bạn nên thử cả hai. Chườm lạnh lên trán và thái dương thường hợp với cơn đau đầu theo nhịp đập. Chườm ấm lên cổ và vai căng cứng thường hợp với cơn đau kiểu ép chặt như có dải băng siết quanh đầu. Nếu bạn chưa chắc mình bị loại đau đầu nào, bài viết về đau đầu căng thẳng và đau nửa đầu giải thích sự khác biệt.
Cách dùng mũ chườm đau đầu an toàn
Bắt đầu sớm. Đội mũ ngay khi bạn nhận thấy cơn đau bắt đầu, thay vì đợi đến lúc đau nhất. Trong thử nghiệm làm mát cổ, mọi người đeo miếng quấn ngay khi cơn đau bắt đầu.2
Bảo vệ da. Gel vừa lấy ra từ ngăn đá có thể lạnh hơn bạn cảm nhận lúc đầu. Mayo Clinic khuyên nên bọc đá hoặc túi chườm đá trong một miếng vải để bảo vệ da.3 Nếu mũ quá lạnh, hãy lót một lớp vải mỏng bên dưới hoặc để mũ ngoài một phút trước khi đội.
Dùng từng đợt ngắn. Đội một lúc, tháo ra và xem bạn cảm thấy thế nào. Bạn có thể đội lại sau khi nghỉ thay vì đội liền nhiều giờ. Ngừng lại nếu da chuyển sang rất đỏ hoặc trắng bệch, hoặc thấy đau hay tê.
Ôm vừa, không chật. Mũ nên tạo cảm giác nâng đỡ. Nếu áp lực làm cơn đau hoặc cảm giác buồn nôn nặng hơn, hãy nới lỏng hoặc chuyển sang túi chườm lạnh mà bạn có thể giữ tại chỗ. Một số người trở nên nhạy cảm với đụng chạm trong cơn đau nửa đầu và không muốn có bất kỳ áp lực nào.
Đưa nó vào thói quen. NHS gợi ý nằm nghỉ hoặc ngủ trong phòng tối khi lên cơn đau nửa đầu.4 Một chiếc mũ che mắt giúp ích cho việc này, nhất là khi bạn không thể làm phòng tối hoàn toàn. Hãy dùng thuốc thường ngày theo hướng dẫn của bác sĩ, uống chút nước và nghỉ ngơi.
Hãy cẩn thận hơn, hoặc hỏi bác sĩ trước, nếu bạn bị tuần hoàn kém, da giảm cảm giác, có bệnh khiến bạn nhạy cảm với lạnh, hoặc da trán hay da đầu bị trầy xước hoặc kích ứng.
Mũ có hiệu quả với bạn không?
Vì tác dụng của mũ ngắn và khác nhau ở mỗi người, cách duy nhất để biết nó có giúp bạn hay không là theo dõi. Trong vài cơn đau đầu tới, hãy ghi lại bạn có dùng mũ không, lạnh hay ấm, bao lâu sau khi cơn đau bắt đầu, giúp được bao nhiêu, và bạn đã làm gì khác, như uống thuốc hay nằm nghỉ. Một nhật ký đau đầu giúp bạn dễ so sánh theo thời gian. Sau bốn hoặc năm cơn đau, bạn thường sẽ thấy rõ chiếc mũ có đáng giữ lại không, và nó có hiệu quả hơn với một số loại đau đầu so với các loại khác hay không.
Nếu bạn thấy mình ngày càng dựa vào mũ chườm và thuốc giảm đau trong nhiều ngày hơn, đó là dấu hiệu nên đi khám bác sĩ. Dùng thuốc giảm đau thường xuyên có thể dẫn đến đau đầu do lạm dụng thuốc, và điều trị dự phòng có thể giúp ích nhiều hơn bất cứ điều gì bạn làm trong cơn đau.
Khi nào nên đi khám bác sĩ
Hãy đi khám bác sĩ nếu cơn đau nửa đầu của bạn nặng hoặc ngày càng tệ hơn, kéo dài hơn bình thường, hoặc xảy ra nhiều hơn một lần mỗi tuần, hoặc nếu bạn thấy khó kiểm soát chúng.4 Mũ chườm đau đầu có thể giúp bạn vượt qua cơn đau dễ hơn, nhưng không nên để nó che lấp những cơn đau đầu cần được điều trị đúng cách.
Hãy tìm trợ giúp khẩn cấp nếu cơn đau đầu khởi phát đột ngột và đau dữ dội, hoặc kèm theo yếu cơ, tê bì, lú lẫn, khó nói, mất thị lực, co giật, hoặc sốt cao kèm cứng cổ.5 Bài viết về cần làm gì khi cơn đau đầu bắt đầu liệt kê các dấu hiệu cảnh báo.
Bắt đầu thế nào
Hãy để sẵn một chiếc mũ trong ngăn đá, và thử dùng ngay khi bắt đầu hai hoặc ba cơn đau đầu tới, có lót vải nếu mũ quá lạnh. Để xem nó có thật sự giúp ích không, Headache & Migraine Diary cho phép bạn ghi lại mỗi cơn đau đầu chỉ trong vài giây, kèm mức độ, thời gian kéo dài và ghi chú về cách bạn đã thử, để bạn có thể xem lại và so sánh những cơn đau có dùng mũ với những cơn không dùng.
